Bill Gates và những viễn kiến

Khi sinh viên hỏi Bill Gates lời khuyên về khởi nghiệp, ông ta nói: “Có viễn kiến, nhìn xa vào tương lai để nhận diện cơ hội.” Ông ấy bình luận: “Tôi không chạy theo thị trường. Tôi không chạy theo xu hướng, Tôi đi tới chỗ thị trường sẽ đến.”

Trong một cuộc phỏng vấn, Gates nói: “Tôi không bao giờ đi làm với quan niệm rằng tôi đã thành công hay công ty của tôi đã thành công và bây giờ là lúc tận hưởng. Đó không phải là cách làm việc trong thời buổi này. Tôi nói với mọi nhân viên chúng ta vẫn còn đói và bao giờ cũng nghĩ cái gì sẽ là bữa ăn tiếp của chúng ta?”

bill-gates-quotes-5-e1442859860179[1]

Khi còn chỉ huy Microsoft, Bill Gates bao giờ cũng đặt chiều hướng nơi ông ấy muốn công ti đi theo. Ông thường viết những email ngắn cho nhân viên về viễn kiến của ông ấy. Năm 1976, trước khi máy tính cá nhân IBM Personal Computer phát triển, và sau khi tạo ra Microsoft, Bill Gates đã tranh luận với bạn bè rằng “phần mềm” mới chính là dẫn lái kinh tế cho tương lai, không phải phần cứng như nhiều người lúc đó nghĩ. Ông viết: “Không gì làm cho tôi hài lòng hơn là có khả năng thuê 10 người lập trình và đưa ra thị trường một phần mềm có tính cách đột phá.” Vào thời đó, phần cứng là lãnh vực kinh doanh chính ở Sillicon Valley làm ra nhiều tiền cho công ti như Apple, HP, Atari, Commodore, Intel, National Semiconductor. Không ai nghĩ về phần mềm nên Bill Gates hỏi: “Tại sao không ai giầu lên bằng phần mềm? Tại sao phần mềm không làm ra tiền?” Không ai đồng ý với Bill Gates nhưng đến nay mọi người công nhận rằng ông ấy quả là người “nhìn xa, trông rộng” và đi đến nơi mà thị trường sẽ đến.”

Vài năm sau, khi Microsoft thành công với hệ điều hành MS-DOS, Bill Gates nhìn xa hơn vào giao diện giữa máy tính và con người rồi viết: “Microsoft tin “chuột” và “đồ hoạ” là giá trị lớn cho giao tiếp giữa máy và người. Chúng tôi sẽ hội tụ tất cả phát triển mới của chúng tôi vào chuột và đồ hoạ thành sản phẩm mới: Microsoft Window”. Email của Gates đã thay đổi hoàn toàn công nghiệp máy tính bằng việc làm cho máy tính “dễ dùng” hơn cho mọi người. Một người bạn thân của ông ấy kể cho báo chí: “Bill bao giờ cũng nhìn vào tương lai, nhận diện cơ hội, lựa chọn những ý tưởng hứa hẹn nhất, nghiên cứu chúng thật chi tiết, và chỉ thị cho công ty hành động.”

Chính vì viễn kiến này và biết hành động tức thời Microsoft đã thành công, thâu tóm thị phần của Apple. (Vào lúc đó Steve Jobs bị xa thải ra khỏi Apple nên công ty nầy mất đi viễn kiến của một con người phi thường khác) Khi Bill Gates thành người giầu nhất thế giới, thay vì tự mãn, ông ấy gửi một email cho nhân viên: “Tôi phải nói rằng tôi đã kích động về sự kiện chúng ta là công ti phần mềm số một trong mọi phương diện (số bán, lợi nhuận, đơn vị, lãnh đạo vv) nhưng chúng ta cần nhìn xa hơn nữa và hỏi chuyện gì sẽ xảy ra tiếp đây?”

Khi Microsoft trở thành công ti phần mềm lớn nhất thế giới. Công ti 20,000 người với trên năm ngàn triệu phú đang tự tin về sự thành công của họ nhưng Gates cảnh báo: “Đừng để thành công làm mù quáng các bạn, ai biết được chuyện gì tới sẽ làm các bạn choáng? Hay tiếp tục nhìn xa hơn nữa về phát kiến nào sẽ xảy ra. Lúc này không phải là lúc ngừng lại mà phải tiếp tục nhìn cho thật kỹ. ”

Cảnh báo của ông ấy đúng vì vài tháng sau, Netscape đưa ra trình duyệt Internet của nó, cung cấp một cửa khẩu cho World Wide Web và phát kiến này đã làm giảm giá trị của hệ điều hành Window của Microsoft vì trình duyệt làm việc bất kể hệ điều hành của máy tính. Gates gửi một email cho nhân viên Microsoft, so sánh phát kiến của Internet với việc phát triển của PC. Ông viết: “Tôi muốn rằng hội tụ của chúng ta vào Internet là mấu chốt cho mọi kinh doanh của Microsoft vì Internet là tương lai của ngành công nghiệp sắp tới.” Ông ấy tiếp tục với bài viết chín trang dưới tiêu đề “Cơn sóng Internet.” Trong đó ông đặt rõ ràng chiều hướng mới cho công ty. Microsoft vội vã phát triển ngay ngôn ngữ lập trình mới C# thích hợp cho phát triển trên Internet và một trình duyệt có tên là Explore. Microsoft tích hợp trình duyệt Internet Explorer vào Windows, một chiến lược kinh doanh chi phối thị trường phần mềm. Tuy nhiên, nó cũng tạo ra cuộc chiến pháp lí kéo dài cả thập kỉ tốn phí hàng tỉ đô la.

Vì hầu hết nhân viên quản trị của Microsoft đều bận rộn với vấn đề pháp lí này, Larry Page và Sergey Brin, hai sinh viên đã tốt nghiệp ở Stanford xây dựng được một động cơ tìm kiếm (Search Engine), tạo ra một công ti có tên là Google. Ngày nay Google trở thành người lãnh đạo ứng dụng của Internet về tìm kiếm trực tuyến. Nhiều người tin rằng nếu Bill Gates không bị bận với vấn đề pháp lí, Google có thể không có cơ hội thành công.

Microsoft đã không có động cơ tìm kiếm mãi tới 2005. Vào lúc đó đã quá trễ nhưng Bill Gate đã nhìn xa hơn nữa nên ông dự báo: “Nền tảng phong phú của internet sẽ xả ra “con sóng dịch vụ” của ứng dựng qua internet cho hàng triệu người dùng. Tương lai sẽ là “dịch vụ” vì phần mềm sẽ trở thành dịch vụ.”

Tuy nhiên, đã có tranh cãi giữa phần mềm như một sản phẩm hay một dịch vụ. Phần lớn mọi người đều cho rằng Bill Gates sai vì không ai làm tiền trên dịch vụ. Ngay cả những người ở Microsoft cũng tin rằng cách làm ra tiền là bán sản phẩm (phần mềm). Phải mất mười năm nữa, mọi người nhận ra viễn kiến của ông ấy. Ngày nay, khi nhiều công ti đang chuyển vào dịch vụ Tính Toán Mây hay Điện Toán Đám Mây (Cloud Computing), từ IBM, Oracle, Microsoft, và Amazone vv., mọi người bắt đầu nhìn lại viễn kiến của Bill Gates và kết luận rằng ông ấy đúng vì dịch vụ bây giờ là chiều hướng mới cho công nghiệp phần mềm.

Khi “phần mềm như dịch vụ” trở thành một lãnh vực quan trọng, báo chí lại tìm Bill Gates về dự đoán tiếp theo. Tuy nhiên Bill Gates đã nghỉ việc tại Microsoft từ lâu rồi và không muốn tiên đoán gì nữa. Đối với ông ấy, việc quan trọng ngày này không còn là kiếm tiền hay chi phối thì trường nữa. Đam mê của ông hiện nay là “xoá bỏ bệnh tật” tại những vùng sâu vùng xa, ở các nước đang phát triển.

Ông ấy không nói nhiều về thị trường công nghệ nữa nhưng ông ấy nói một cách nhỏ nhẹ rằng tương lai có thể thuộc về một thứ công nghệ khác: Công nghệ sinh học mới, nơi tích hợp và giao thoa giữa công nghệ phần mềm và Y học để tìm ra những phương thuốc có thể xóa bỏ bệnh tật và phục vụ con người.

Leave a Reply